سینمای ایران سفیر بین المللی ندارد

* گفتگوی روزنامه بانی فیلم با شاهرخ بحرالعلومی

شاهرخ بحرالعومی فیلمساز , منتقد و مدیر عامل پرشیا فیلم اولین سایت تخصصی سینمای ایران بوده است. که چند سالی است در شهر  تورنتو کانادا اقامت دارد و در راستای اهداف بین المللی سینامی ایران به فعالیت می پردازد , با خبر شدیم که اخیرا" اولین شبکه سینمایی 24 ساعته  PFPIX  راکه اختصاص به پخش قانونی فیلم های سینمای ایران دارد نیز در کانادا تاسیس کرده است.   

همچنین فیلم " فصل خاک" آخرین ساخته او که پیشتر جایزه بهترین فیلم را از جشنواره نیویورک و جایزه ویژه هیات داوران را از جشنواره پورتوریکو به خود اختصاص داده بود نیز هفته گذشته در جشنواره بین المللی دیاسپورا در کانادا به عنوان تنها فیلم ایرانی به بخش منتخب  کوتاه این جشنواره راه پیدا کرد و پس از نمایش عمومی روز شنبه 18 آبان ( 8 نوامبر) در Innis Townhall  تورنتو مورد توجه تماشاگران قرار گرفت و شاهرخ در جلسه پرسش و پاسخ پس از نمایش به سوالات مخاطبان پاسخ داد.

از همین رو با او به گفتگویی نشسته ایم که در زیر می خوانید .

#سوال: قبل از هر چیز از دیاسپورا بگو و اینکه اساسا" این فستیوال چه نوع نگاهی به سینمای ایران و یا اصلا" فیلم های ایرانی داشت؟

جشنواره دیاسپورا هشتمین دوره خودش را در شب گذشته پشت سر گذاشت , این جشنواره با اهداف جهانی خود همان طور که از نامش پیداست پیش می رود و تمرکز اصلی اش به جذب فیلم هایی در خصوص مهاجرت و یا زندگی های ناشی از مهاجرت بوده است . فیلم من تنها فیلمی بود که هم نماینده ایران بود در بخش کوتاه این فستیوال و هم نماینده کانادا , چون فیلم های دیگر عموما" از اروپا و کشورهای دیگر بودند ... این جشنواره , جشنواره رقابتی نیست اما فیلم ها مورد نظر سنجی تماشاگران قرار می گیرد و به گفته سران فستیوال , فیلم من مورد توجه تماشاگران واقع شد و خودم هم در جلسهُ پرسش و پاسخ این را کاملا" حس کردم.

حنا مخملباف نیز با فیلم "بودا از شرم فرو ریخت " در بخش فیلم های بلند, دیگر فیلمساز ایرانی این فستیوال بود همچنین شاهین پرهامی با فیلم "چهره ها " نیز در بخش فیلم بلند حضور داشت .

من بر این باورهستم هر فستیوال بین المللی جهان نمیتواند به سینمای ایران بی تفاوت باشد حتی جشنواره هایی که به هر دلیلی بدشان نمی آید که سینمای ایران را نادیده بگیرند در عمل نتوانسته اند به توانائی و تاثیر فیلم ایرانی بر روی مخاطب بین المللی کم توجه باشند ...

#سوال: پس چرا به لحاظ آماری سینمای ایران در جشنواره های معتبر جهان موفقیت سالهای گذشته را ندارد؟

من فکر می کنم که ما کار سازمان یافته و مدون در این خصوص انجام نداده ایم , پل ارتباطی فیلم سازان ایرانی و فیلم های ایرانی با جشنواره های جهانی در دههُ گذشته عمدتا" بنیاد سینمایی فارابی بوده است . این بنیاد با هزاران وظیفه ُ مختلف یک بخش بین الملل هم دارد که به این مهم رسیدگی می کند ولی مگر امیر اسفندیاری و همکارانش تا چه حد می توانستند موثر و موفق باشند ؟ موفقیت 15 سال اخیر سینمای ایران را باید تا حد قابل توجهی پای امور بین الملل فارابی گذاشت قبلا" این گونه نبود , جشنواره های جهانی اصطلاحا" از دست فیلم نمی گرفتند بلکه از تشکل های معتبر شناخته شده هر کشور فیلم        می گرفتند و به فیلم های ارسالی این تشکل های پخش بین المللی توجه بیشتری می کردند , اما با تثبیت موقعیت سینمای ایران در دههُ گذشته و اخذ جوایز بی شمار , ناگهان توجه به سینمای ایران بیشتر از قبل شد و دیگر جشنواره های جهانی از دست فیلم ساز یا تهیه کننده هم فیلم می گرفتند و بعضا" این فیلم ها هم موفق عمل می کردند.

نکته اینجا است که سینمای ایران سفیران بین الملل مناسبی چندان در خارج از کشور نداشته است که بتوانند نمایندگان مستقل سینمای ایران در جشنواره های مختلف جهانی باشند و در شناسایی سینمای ایران اعم از کیفیت و کمیت گام های مداوم و سازمان یافته ای را بردارند ...

مگر فارابی چقدر فرصت داردکه بخواهد با همهُ جشنواره های جهان برای راهیابی فیلم های ایرانی مکاتبه کند و در همهُ این جشنوارها حاضر شود!

این وظیفه باید به نمایندگان خارجی واگذار شود , چه بسا که شاید نمایندگان خارجی به صرف زندگی در میان مخاطبان غیر ایرانی بهتر بتوانند مبلغ مناسبی برای سینمای کشورمان باشند ...

الان یکی از کارهای پرشیا فیلم ( شرکت ما در کانادا) همین است , با توجه به سابقهُ همکاری که دفتر ما با جشنواره های کانادایی دارد ما سعی کرده ایم فیلم های مختلفی را به این جشنواره ها معرفی کنیم و یا بعضا" پیش آمده که در جشنواره ای که فیلم ایرانی حضور داشته و سازندهُ فیلم نبوده رفتیم و در جلسه پرسش و پاسخ از فیلم حرف زدیم , اگر لازم بوده دفاع کردیم و سعی کردیم معرف مناسبی برای سینمای کشورمان باشیم ,تا عزت و توانائی های سینماگران ایرانی بیشتر از پیش به چشم بیاید ...

و همچنین بستر سازی مناسبی برای اکران بین المللی فیلم های ایرانی فراهم شود .

#سوال: با خبر شدیم که پرشیا فیلم در کانادا و آمریکا نمایش فیلم های ایرانی را نیز به طور هم زمان برگزار می کند کمی در این خصوص توضیح بده .

مهمترین کاری که در راستای اکران بین المللی انجام گرفته این بوده است که تا پیش از این سینماهای درجهُ 3 و 4 بعضا" یک فیلم ایرانی را برای دو روز یا نهایت 5 روز اکران می کردند مثلا" در شهر تورنتو فیلم " مار مولک " را در سینمای فیلم های هندی در منطقهُ هندی ها به نملیش گذاشتند و یا فیلم " دوئل " را در جایی نشان دادند که نه تنها تجهیزات نمابشی سینما مناسب نبود بلکه از محل زندگی ایرانیان فاصلهُ بسیار زیادی داشت , اما ما فیلم هایمان را در بهنرین سینمای تورنتو که دارای 10 سالن سینما که از مجهزترین امکانات نمایش فیلم برخوردار است در کنار فیلم های روز سینمای هالیوود و جهان به اکران در آوردیم و همزمان در شهرهای مختلف آمریکا و کانادا هموطنان توانسته اند فیلم های ایرانی را در بهترین سینما ها مشاهده کنند.

البته irmovie با مدیریت امیر کلانتری در آمریکا همکاری بسیار مناسبی با پرشیا فیلم داشته است .                                        به طور مثال فیلم دایره زنگی همزمان در امارات – آمریکا و کانادا روی پرده رفت و بخش کانادا را ما همکاری کردیم ,   و از خبررسانی و کار تبلیغاتی گرفته تا کارهای دیگر اکران و پس از اکران DVD  فیلم ها همزمان با پخش ایران وارد شبکهُ نمایش خانگی خارج از کشور شده اند.

در حال حضر تعامل بسیار خوبی بین پرشیا فیلم و امیر کلانتری وجود دارد و حتی در راستای ثبت حق و حقوق فیلمسازان ایران در جهان هم کارهای بزرگی انجام شده است .

#سوال: ثبت کپی رایت فیلم های سینمای ایران سالهای سال است که موضوع اصلی سینمای ایران در خارج بوده اما     هیچ گاه جز چند مورد موفقیتی در این راه دیده نشد, چرا؟

من افتخار دارم خدمتتان عرض کنم که بیش از 2 سال بنده و همکارانم وقت صرف این موضوع کردیم , با وکلای مجرب بین المللی این بخش ارتباط برقرار کردیم و از ایشان کمک گرفتیم و در حال حاضر شرایطی فراهم شده که فیلم های سینمای کشورمان در خارج از کشور ثبت شود و گواهی ثبت کپی رایت جهانی دریافت کند , مثلا" فیلم "رئیس" ساختهُ مسعود کیمیایی را بنده در ادارهُ دارایی های فرهنگی و هنری در دولت کانادا ثبت کردم و یا  " محاکمه "  ساختهُ  ایرج قادری محصول هدایت فیلم را گواهی ثبت کپی رایت گرفتم و چون کانادا عضو انجمن جهانی کپی رایت هست این کپی رایت در تمام دنیا محکم و صاحب نفوذ است برای تمامی دادگاهها . اما ما به این هم بسنده نکردیم و جهت برخورد با متخلفین آمریکا به توصیهُ امیر کلانتری در آمریکا هم جداگانه ثبت کپی رایت می کنیم و در صورت بروز هر گونه تخلف در کشور محل تخلف طرح دعوی می کنیم , جا دارد از حمایت های بی دریغ هدایت فیلم مرتضی شایسته و تهیه کنندگان عزیزی که به بنده اطمینان  کرده اند و ما را وکیل آثار خود در خارج از کشور کرده اند تشکر کنم چون بدون حمایت ایشان , این مهم شکل نمی گرفت . بد نیست بدانید که به استناد ثبت کپی رایت ها ما علیه اکثر تلویزیونهای لس آنجلسی طرح دعوی کرده ایم و یکی دو تلویزیون کانادایی در بعضی از موارد حتی همکار عزیز بنده  آقای کلانتری یکی دو تلویزیون فارسی زبان را به تعطیلی کشانده است !

و در حال حاضر سعی داریم سایت های اینترنتی که اقدام به پخش غیر قانونی فیلم های سینمایی می نمایند را هم ردیابی کنیم تا در صورت امکان بتوانیم  IP  هایشان را با حکم دادگاه قطع کنیم , مهم ترین این سایت ها , سایتی است که از داخل ایران Upload و بار گذاری می شود و متاسفانه نام ایران را هم در عنوان خود دارد , به اخطارها توجهی ندارد , اما من به شما قول می دهم در آینده نزدیک این سایت ها را هم بتوانیم مسدود کنیم به استناد به همین گواهینامهُ کپی رایت بین المللی .

کاری که ما دو, سه نفر انجام می دهیم کاری است که باید یک تشکل یا سازمان پیگیری کند و انجام دهد اما در چنین شرایطی که بیش از 40 سال آثار سینمای ایران در خارج از کشور در هر سوپر مارکتی کپی می شود و با کیفیت نازل در کنار برنج صدری اعلا و گلاب قمصر کاشان به فروش می رسد من و امثال من نمی توانیم ساکت باشیم و تا حد قابل توجهی با این موضوع مقابله کردیم ,  

 #سوال: مگر پلیس شما را با استناد به کپی رایت حمایت نمی کند ؟

چرا اما در کانادا به شیوهُ دیگری است , بدینصورت که پس از اخطار کتبی توسط وکیل ما به متخلف , اگر مجددا" متخلف به کار خود ادامه داد ما به پلیس اطلاع می دهیم و پلیس ظرف مدت 3 روز پس از اطلاع رسانی وکیلمان وارد عمل می شود , مثل ایران در بدو تخلف با متخلف پخش غیر قانونی  بر خورد نمی شود .

اما بنده و همکارانم به قانون آمریکای شمالی احترام می گذاریم و از حمایت مجموعهُ پلیس تورنتو و منطقهُ یورک هم نهایت تشکر را داریم و مهم این است که متخلفین می دانند که دیگر نمی توانند مثل گذشته 40 سال " گاو " مهرجویی را کپی کنند و بفروشند بی اینکه یک دلار به تهیه کننده پرداخت کرده باشند .

پرشیا فیلم با هیچ متخلفی شوخی ندارد.

#سوال: این شبکه تلویزیونی سینمایی PFPIX که به عنوان اولین کانال فیلم های سینمای ایران راه اندازی کرده ای چیست و چگونه فعالیت دارد؟

من بارها و بارها در مقالات و مصاحبه های مختلف از مردم عزیز هم وطن خارج کشود در خواست می کردم که فیلم های کپی شدهُ سینمای ایران را به طریقهُ غیر قانونی نه ببینید و نه خریداری کنید . در همین راستا همه از ما می پرسیدندپس ما چی ببینیم , و من بجز چند فیلمی که در سال آن هم با سرمایهُ شخصی خریداری می کنم و پس از اکران سینماها به شبکه DVD  می فرستم جوابی نداشتم , چرا که هموطنان عزیز و حتی غیر ایرانیان نیز در غرب علاقه بسیاری به فیلم های ایرانی دارند و داشته اند , 5-6 فیلم من در سال و 10 – 12 فیلم آقای کلانتری در هر سال با نیاز بینندهُ ساکن خارج هماهنگی نداشت , لذا بر این شدم که یک تلویزیون قانونی راه اندازی کنم که اقدام به پخش فیلم های سینمای ایران کند و در آمد حاصل از آگهی های بین فیلم ها هم متعلق به تهیه کنندگان باشد و در قبال حق پخش به تهیه کنندهُ فیلم ها پرداخت شود. و سعی    کرده ام از آگهی های خارجی استفاده کنیم تا بتوانیم غیر ایرانیان را هم به سمت این فیلم ها دعوت کنیم ...

شاید بد نباشد بدانید که بعد از هر فیلم 15 دقیقه تفسیر و تحلیل فیلم را داریم و بعد آگهی فیلم های دیگر خصوصا" فیلم های روز سینمای کشورمان را. که هر دو ساعت فیلم بعدی شروع می شود یعنی 6 فیلم در 12 ساعت , ضمنا" ما تنها شبکه ای هستیم که هیچ فیلم سینمایی را قطع نمی کنیم برای پخش آگهی , بلکه کل فیلم از تیتراژ اول تا آخر پخش می شود و تبلیغات فقط پس از پایان فیلم ها قرار دارد .

#سوال: چرا PFPIX ؟

نمی دانم چقدر با مقوله IP TV  آشنا هستید , اما امروز در تلویزیونهای اینترنتی جهانی PIX  در عنوانشان نشان دهندهُ نوع کاربری تکنولوژی این رسانه ها است مثل Apple PIX ما چی مون از Apple  کمتره ( با خنده)  و PF هم مخفف پرشیا فیلم است .

جا دارد من اضافه کنم ما سعی کرده ایم که بازار فروش مناسبی را هم برای فیلم های سینمایی کشورمان به تلویزیونهای خارجی هموار کنیم و در نظر داریم سینمای ایران بتواند ازاین  پس فیلم هایش را به شبکه های کابلی و غیر کابلی تلویزیونی انگلیسی زبان هم ارائه کند و تا حدی در آمد خارجی هم سینما, داشته باشد .

امیدوارم با حمایت های لازم تهیه کنندگان و توزیع کنندگان و سینماگران بتوانیم این کار را هم انجام دهیم .

#سوال: پس با این همه کار و مشغله ای که فراهم کردی , فیلمسازی را چه خواهی کرد , با توجه به این که می دانم فیلم ساختن برایت خیلی مهم است ؟

طبیعتا" در یکی دو سال اخیر به جز "فصل خاک" نتوانستم کاری انجام دهم البته یکی , دو سناریو دارم که حتما" می خواهم کار کنم یکی همان قصهُ  " سپرده به زمین " است که بر اساس داریوش ارجمند و مهتاب کرامتی نوشته ام هر کسی که خوانده اعتقاد داشته فیلمنلمهُ متفاوتی است ...

دیگری قصه ای است که بر اساس طرحی از یکی از دوستانم نوشتم که در خصوص سال 37 ورود تلویزیون به ایران است و همچنین یک سناریوی جدیدی دارم که فعلا" " تصادف با دوچرخه " نام دارد . طبیعتا" در این مدت گرفتار کارهای اکران و کپی رایت و DVD  فیلم ها بودم از اول سال تا کنون بیش از 4 فیلم در کانادا اکران کردیم و پس از اکران که هر کدام بیش از 2 هفته براکران سینماهای Empire Theater  بود بعد از آن تولید و توزیع DVD  و هماهنگی با ایران و شبکهُ ویدئویی همهُ وقت ما را به خود گرفت و همین طور بر خورد با متخلفین خورده پا تا لس آنجلسی ها ...

اما به زودی جهت دریافت پروانه ساخت فیلم بلند سینمایی ام اقدام خواهم کرد ضمنا" صحبت هایی را با تهیه کننده ام انجام دادم که ترجیح میدهم پس از جدی شدن ماجرا خدمتتان بگویم ... ولی مطمئنا" امسال فیلم خواهم ساخت .

#سوال: در این سالهای اخیر می گویند ایرانیان خارج از کشور توجه بسیار زیادی هم به سریال ها و مجموعه های تلویزیونی نشان داده اند این مجموعه ها چگونه در آنجا توزیع می شود , ایا مثل فیلم ها با نظارت بخش و گروهی یا اینکه به صورت قاچاق و غیر قانونی ؟

اتفاقا" من یکی دو ماه قبل با تلویزیون سراسری کانادا در شهر مونتریال یک گفتگو داشتم که همین سوال شما را از من پرسیدند , در جوابشان گفتم مهندس ضرغامی و مجموعهُ مدیران تلویزیون در سالهای اخیر یک تحول عجیبی را در تولیدات رسانهُ ملی ایجاد کرده اند که مدیریت ایشان قابل ستایش است بد نیست بدانبد که پر بیننده ترین تلویزیون های فارسی زبان خارج از کشور شبکه های صدا و سیما هستند و پیش یبنی ما این است که ایرانیان و فارسی زبانان سراسر جهان تا سالهای آتی هیچ شبکه فارسی زبان دیگری را به جز صدا و سیما نگاه نخواهند کرد , آمار و ارقام مشاهدات برنامه های صدا و سیما بر روی سایت های متخلف , قابل ارائه است و وجود دارد . این ارقام نشان می دهد که ایرانیان خارج از کشور بدلبل سرعت بالای اینترنت اکثرا" سریالها را از طریق Watch Online یعنی پخش همزمان می بینند در بخش نمابش قانونی هم باید بگویم متاسفانه به صورت غیر قانونی این تله فیلم های سیما فیلم و سریالهای تلویزیونی کپی می شود و در فروشگاهها فروخته می شود .

بعضا" کپی غیر قانونی این آثار توسط شرکتهای آمریکایی لس آنجلسی به بازار آمده و جالب تر از همه اینکه بر پشت DVD           های غیر قانونی شرکت های مذکور اخطار به متخلفین را هم گذاشته اند و در پیگیری های که انجام شد , متوجه شدیم که متاسفانه یکی ار کسانی که ادعا می کند روزی تهیه کنندهُ سینما در ایران بوده اقدام به این کار غیر قانونی کرده است ...بدنیست بدانید پخش سریالهای تلویزیون از شبکه های ماهواره ای لس آنجلس در بین ایرانیان خارج کشور واکنش منفی دارد , چرا که اولا" این رسانه ها شعور پخش این آثار را ندارند این کاملا" از برنامه های قبل و بعد این سریال ها پیدا است و دوم اینکه سریالها با کیفیت نازل پخش می شود که مردم ترجیح میدهند از طریق جام جم 1 یا 2 و یا Boxهای جدید اینترنتی با سرعت قوی این شبکع ها را ببینند ...

آرزو می کنم در آیندهُ نزدیک همهُ آثار تلویزیون هم ثبت کپی رایت شود تا بلکه بازار متخلفین این بخش هم کساد شود چه بسا که خیلی از شبکه های لس آنجلسی به تعطیلی کشیده خواهند شد . چون نخواهند توانست خسارت صدا و سیما را بپردازند .

#سوال: فیلم بعدی که اکران خواهی کرد چیست ودر کجا اکران می شود ؟

فیلم " همیشه پای یک زن در میان است" را در هفتهُ آتی در آمریکا و کانادا اکران می کنیم ,پخش جهانی فیلم مربوط به ما نیست اما پرشیا فیلم به پخش بهتر این فیلم در کانادا کمک می کند و پس از آن هم " کنعان " را همزمان در امارات – آمریکا و کانادا پرشیا فیلم پخش خواهد کرد .

#سوال: در سایت جشنوارهُ بین المللی رشد نام تورا به عنوان نماینده این جشنواره در کانادا دیدیم , برای این جشنواره چه کاری انجام می -دهی ؟

من یک ارادت خاصی به آقای امیر هاشمی دارم  مدیر اجرایی رشد , و ایشان را از قبل می شناسم , ایشان از من خواستند که نماینده اشان باشم در کانادا و برایشان فیلم انتخاب کنم من هم امسال بیش از 30 فیلم برگزیدهُ جهانی را در جشنواره های مختلف کانادا و بازارهای فیلم با مضمون و اهداف چشنوارهُ رشد انتخاب کردم که بخشی به جشنوارهُ امسال رسید و بخشی در سال آینده حضور خواهند داشت .

#سوال: شنیدیم چند تن از سینماگران در کانادا دفتر سینمایی راه اندازی کرده اند و قصد تولیدات مشترک دارند کمی در خصوص تولید بگو .

ثبت شرکت در کانادا کار سختی نیست اما ایجاد یک شرکت مشخص که کار تولید بین المللی و یا پخش و توزیع انجام دهد خیلی هم ساده نیست , متاسفانه برخی از عزیزان هنرمندان و سینماگران را اشتباه راهنمایی می کنند , ممکن است یک اسم ثبت کرده باشند ولی گرفتن مجوز پخش و تولید فیلم یا اساسا" Film production  فعال , شرایط خاص خودش را دارد , اولا" مدیران شرکت باید اقامت کانادا را داشته باشند وثانیا" گذراندن مراحل قانونی ای که در ادارهُ ثبت شرکت های استان   پا بر جا است را باید در پیش بگیرند.

امیدوارم دوستان سینماگر بتوانند این کار را انجام دهند و ما اعلام می کنیم پرشیا فیلم هر کمکی که بتواند در این زمینه هم به فیلمسازان و تهیه کنندگان و همکاران عزیز خواهد نمود .

#سوال: حرف آخر ...

در پایان از بانی فیلم تشکر می کنم و ای کاش سایت روزنامه بتواند به صورت HTML  فعال شود تا صفحات را فقط به صورت PDF نبینیم , شما در کانادا بیننده و خوانندهُ زیادی دارید و خیلی از مراجعه کنندگان به سایت ما از سایت ما وارد سایت بانی فیلم می شوند ...

در پایان باز هم از همهُ آنهایی که برای سر بلندی سینمای نجیب ایران در جهان با ما همراه و همگام بوده اند سپاسگزاری  می کنم به خصوص از همسرم و پرسنل پرشیا فیلم و هم وطنان عزیزم در کانادا .